Volgens de dagbladen Gazet van Antwerpen en Belang van Limburg van 18 augustus 2010 hebben de politiediensten in ons land vorig jaar (2009) 7.871 illegale wapens, gaande van verboden messen tot oorlogswapens in beslag genomen. Dat zijn er 21 per dag. Het gaat om een absoluut record. Volgens het Centraal Wapenregister zijn er momenteel in België ongeveer één miljoen vuurwapens in omloop waarvoor een vergunning werd afgeleverd.
1. a) Hoeveel illegale wapens zijn er gemiddeld in omloop in ons land?
b) Stijgt hun aantal ten opzichte van de vorige jaren?
c) Neemt het aantal in beslag genomen illegale wapens ook toe?
d) Hoe ziet de toestand er per Gewest uit?
2. a) Welke is de oorsprong van die wapens?
b) Werden er bijkomende middelen en mankracht voorzien bij de politiediensten ten einde meer inbeslagnames mogelijk te maken?
3. a) Hoe evolueert de samenwerking tussen de Europese lidstaten in het kader van de strijd tegen de wapenhandel?
b) Biedt die samenwerking volgens u voldoening?
1. a) en b) Er zijn noch in België, noch in andere landen (geen) exacte gegevens over het aantal illegale wapens, gegeven het feit dat het aantal 'zwarte' wapens wellicht zeer hoog is. Nochtans stellen we sinds enkele jaren een gevoelige toename vast van het gebruik van zware vuurwapens om gewapende overvallen te plegen. (bron: database FGP/DJB
2007: 57
2008:58
2009: 113
c) Teneinde een beter beeld te verkrijgen van het aantal door de politiediensten in beslag genomen vuurwapens werd door de politiediensten sinds 1 maart 2010 een gegevensbank opgestart waarin de in beslag genomen illegale wapens worden opgenomen. Het voeden van deze gegevensbank zal een zekere tijd in beslag nemen alvorens een pertinente exploitatie van de opgenomen gegevens mogelijk wordt. De in de pers verschenen cijfers lijken voort te komen uit de statistieken betreffende het aantal overtuigingsstukken, dat werd neergelegd bij de verschillende correctionele griffies, uitgaande van de Federale Overheidsdienst Justitie. Deze gegevens laten ons niet toe een onderscheid te maken tussen de vuur- en de blanke wapens et ons aldus op een objectieve wijze uit te spreken over een verhoging van het aantal in beslag genomen illegale wapens.
d) Momenteel beschikken wij niet over gegevens opgesplitst per gewest. De toekomstige exploitatie van de gegevensbank die wordt opgestart binnen PLJF/DJB/WAPENS zal toelaten dit type van informatie te bekomen.
2. a) Op basis van de analyses PLJF/DJB/WAPENS worden verschillende mogelijke bronnen vastgesteld:
- de supranationale handel, en meer in het bijzonder deze vanuit landen waar recent een oorlog woedde. In deze optiek is de regio van het Zuid-Oosten van Europa zeer kritiek; - bepaalde wapenhandelaars die te kwader trouw zijn; - individuen die zich bevoorraden op militaria beurzen;
- individuen die zich in de illegaliteit bevinden daar een nieuwe wetgeving betreffende de wapens van toepassing is geworden. De periode van amnestie, voorzien in de nieuwe wapenwet, is afgelopen in oktober 2008. De politiediensten stellen sindsdien de overtredingen omtrent het onwettig bezit vast en gaan over tot in beslag name van het wapen.
b) Momenteel investeert de geïntegreerde politie in dit domein op verschillende niveaus:
- op het nationaal niveau met de inplaatsstelling van een dienst 'wapens' die zich bezighoudt met de analyse, de coördinatie van de onderzoeken en de steun aan de diensten op het terrein;
- op het arrondissementeel niveau is er in elke eenheid een contactpunt voor de procueur des Konings of voor de diensten van de lokale politie die in dit domein nood hebben aan steun. In sommige arrondissementen is er ook onderzoekscapaciteit. Zo beschikt de FGP (federale gerechtelijke politie) Brussel sinds maart 2010 over een sectie die zich bezig houdt met onderzoek in de wapenhandel;
- in elke lokale politiezone zijn er politieambtenaren die toezien op de toepassing van de wapenwet (bezit, enzovoort).
3. a) Op Europees niveau is er de informele groep European Firearm Experts (EFE) met experten van de lidstaten. Deze groep heeft als opdracht:
- de structurele ontwikkeling van een Europese politionele samenwerking (concrete acties); - de organisatie van een Expertennetwerk; - het efficiënte en effectieve gebruik van communicatiemiddelen en gegevensbanken;
- de ontwikkeling en de uitwisseling van good practices met betrekking tot de strijd tegen de wapenhandel.
b) Niettegenstaande de verwezenlijkingen van de groep EFE, dient men vast te stellen dat het gaat om een informele groep, waar de lidstaten op vrijwillige basis mee samenwerken, zonder dat er een duidelijk beleid werd vastgesteld. Om deze reden belastte de minister van Binnenlandse Zaken, in maart 2010, Europol met de opdracht een analyse te maken van de wapenhandel in Europa. Op basis van deze analyse heeft de minister aan deze problematiek voorrang gegeven tijdens het Belgische voorzitterschap. De minister heeft dan ook aan de federale politie gevraagd om een Europees actieplan op te stellen tegen de illegale handel van zware wapens. Momenteel wordt dit project besproken met de technische en politieke organen van de EU. Dit plan zou moeten toelaten de operationele objectieven die door de verschillende lidstaten zouden behaald moeten worden, te verduidelijken, en de rol van de van de organen op Europees niveau te verduidelijken.